Collectie Utrecht - Thema: Romeins Utrecht: vindplaatsen

Woordenboek Reageer Over deze site

Ander thema

-50
500

Bewaar pagina

THEMA-INTRO

Romeins Utrecht: vindplaatsen

Romeinse voetboeien.

Dit thema leidt langs de archeologische vindplaatsen die voor onze informatie over de Romeinse tijd in Utrecht belangrijk zijn geweest. De daar opgegraven objecten zijn eveneens te vinden onder het thema Romeinen in Utrecht.

Lees verder Verberg vervolg

Grens

De huidige provincie Utrecht maakte halverwege de eerste eeuw na Christus deel uit van het grensgebied van het Romeinse rijk. De noordgrens van het Romeinse rijk, de limes, liep langs de rivieren die de toenmalige Rijn vormden: een belangrijke doorvoerroute van materialen en manschappen. Aan weerszijden van de limes bevonden zich inheemse dorpen. De dorpen ten zuiden van de grens vielen binnen de Romeinse provincie Germania Inferior; zij kregen direct te maken met Romeinse invloeden. Ook de bewoners van het vrije Germanië ten noorden ervan hadden op hun manier contact met de Romeinse troepen.

Denarius met beeltenis van keizer Augustus (voorzijde).

Twee pagina's uit het dagboek van Aernout van Buchell.

Schatzoekers

Een aantal van de plaatsen waar indertijd forten en dorpen lagen, zijn al lange tijd bekend als vindplaatsen van Romeinse oudheden, soms al sinds de 17de eeuw of eerder. Verzamelaars van antiquiteiten en geldbeluste schatzoekers probeerden er op eigen houtje hun slag te slaan. Zelden zijn hun vondsten goed gedocumenteerd: als we al weten dát er iets werd gevonden, zijn de vondstomstandigheden meestal onbekend. Pas in de 20ste eeuw kreeg de archeologie echt als vak erkenning en gingen beroepsarcheologen - geholpen door amateur-archeologen - professioneel graven naar het Utrechtse verleden.

Tegen de klok

Vanaf ongeveer 1930 is er op een meer systematische manier onderzoek gedaan naar het bodemarchief van de provincie. In dat jaar vonden omvangrijke opgravingen plaats op het Domplein in de stad Utrecht. Steeds geldt dat archeologen pas een kans krijgen als ergens een nieuwbouwproject op stapel staat. Daarom is veel onderzoek ongepland en moeten archeologen vaak tegen de klok werken om nog iets te kunnen registreren en bewaren.

De Utrechtse Domtoren.

Toon: Links en literatuur Verberg: Links en literatuur

Literatuur

Archeologische kroniek 1970-79 (Amerongen-t Spijk).

Archeologische kroniek 1980-84 (Oud-Leusden).

Archeologische kroniek 1988-89 (Amersfoort-Zielhorst).

Archeologische kroniek 1990-91 (Wijk bij Duurstede-De Geer).

Archeologische kroniek 1994-95, pp. 137-141 (Wijk bij Duurstede-De Geer).

Archeologische kroniek 1998-99, pp. 146-147 (Hoge Woerd), pp. 165-191 (Romeinse weg Leidsche Rijn), pp. 202-207 (Schepen Woerden).

Archeologische kroniek 2000-01, pp. 69-78 (Houten-Molenzoom).

Archeologische kroniek 2003-'04, te verschijnen eind 2004 (Utrecht-Leidsche Rijn).

Blom, Edwin e.a., 'Romeins Woerden, een overzicht', in: Heemtijdinghen 40 (2004), nr. 1, pp. 2-13.

Es, W. A. van, en W.A.M. Hessing (red.), Romeinen, Friezen en Franken in het hart van Nederland, Utrecht 1994 (belangrijkste vindplaatsen achterin besproken).

Essen, H. E. J. van, Sensationele Romeinse vondsten in De Meern, in: Historische Vereniging Vleuten-De Meern/Haarzuilens 17 (1997), nr. 3, pp. 57-58.

Graafstal, E. P., Aernout van Buchell bezoekt De Meern, Historische Vereniging Vleuten, De Meern, Haarzuilens 12 (1992), nr. 1, pp. 15-25.

Graafstal, Erik P., Utrecht Leidsche Rijn, Zandweg, in: Archeologische Kroniek Provincie Utrecht 2003- 2004, te verschijnen eind 2004.

Hessing, W. A. M. e.a., Romeinen langs de snelweg. Bouwstenen voor Vechtens verleden, Abcoude/Amersfoort 1997.

Joosten, J. H. J., Op zoek naar Fletione, in: Historische Vereniging Vleuten-De Meern/Haarzuilens 16 (1996), nr. 3, pp. 59-69.

Joosten, J. H. J., Fletione, Fectione en Fictione, in: Historische Vereniging Vleuten-De Meern/Haarzuilens 17 (1997), nr. 2, pp. 38-42.

Ooyevaar, R. J., Archeologie van de Lopikerwaard. Het ontstaan van Zuid-West-Utrecht, Alphen aan de Rijn 1990.

Het Romeinse castellum te Utrecht, Utrecht 1989.

Tent, W. J. van, A native settlement at Jutphaas, municipality of Nieuwegein, Berichten van de Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek 28 (1978), pp. 199-239.

Vos, W. K., De inheems-Romeinse huisplattegronden van De Horden te Wijk bij Duurstede, RAM 96 (2002).

Vos, W.K., Edwin Blom, Albert Veenhof en Tom Hazenberg, De Romeinse limes tijdens Caligula: gedachten over de aanvang van het castellum Laurium en onderzoeksresultaten van de opgravingen uit 2002 aan het Kerkplein in Woerden, Westerheem (2002), pp. 50-62.

Wttewaall, Otto, De vondst van een Romeinse villa te Houten in 1957, in: Het Kromme-Rijngebied 31 (1997), nr. 2, pp. 21-24.