1600
1700
Bewaar pagina
COLLECTIE
Voorzijde van het slot Zeist

Alle gegevens
Bezoekadres

In het nog zeer landelijke Zeist verrijst eind 17de eeuw een jachtslot. Voor de dorpsbewoners moet dit imposante gebouw met zijn uitgestrekte tuinen een enorme impact hebben gehad. Opeens ratelen koetsen met daarin rijke jonkheren en dames door de straten die op uitnodiging van Willem Adriaan van Nassau-Odijk te gast zijn op het slot.

Leuk om te weten: Vogelnestje
Slot Zeist.
Nauwelijks veranderd

Bijzonder is dat de buitenzijde van Slot Zeist door de tijd heen nauwelijks is veranderd. Het gebouw oogt nog grotendeels hetzelfde als op deze gravure uit 1698. Het slot bestaat uit een hoofdgebouw met aan beide kanten lagere zijvleugels. Hierdoor ontstaat een zogeheten cour d’honneur (voorplein), die met een rijk gedecoreerd hekwerk is afgesloten. Op de gravure ratelen de koetsen het voorplein op: een sierlijk ontvangst.

Middenrisaliet

Het hoofdgebouw ontleent een statige uitstraling aan zijn brede gevel van wel zeven traveeën breed. De architectuur toont een duidelijke symmetrie, waarbij de entree in het middenrisaliet is geplaatst. Hierop ligt de nadruk door de decoratie te beperken tot deze middenpartij, die naar voren springt. De deurpartij is door natuursteen omlijst en bekroond met een attiek.

Schuiframen

De zijvleugels dateren uit 1677, terwijl het hoofdgebouw pas in 1685 is opgetrokken. Dit is te zien aan de vensters: de vleugels hebben gewone openslaande kruisvensters terwijl het hoofdgebouw schuiframen heeft, die op verschillende standen open kunnen. Odijk is bijzonder vooruitstrevend als hij dit Engelse moderne snufje aan het einde van de 17 de eeuw toepast. Een eigentijdse bijnaam voor deze ramen is ‘guillotines’: geen aanlokkelijk vooruitzicht!

Slot Zeist.
Nieuwste

In de jaren tussen de bouw van de zijvleugels en het hoofdgebouw ontstaan de grachten en imposante tuinen. Een reden voor uitstel kan zijn dat Van Nassau-Odijk het hoofdgebouw volledig aan de omgeving wil aanpassen. Of heeft hij tijdelijk een gebrek aan fondsen gehad of bewust gewacht met het imposante hoofdgebouw zodat hij het nieuwste van het nieuwste kan kiezen?

Franse Barok

In Frankrijk heeft Van Nassau-Odijk de barokstijl leren kennen en zijn huis wordt geheel naar Frans voorbeeld ontworpen en ingericht. Vooral het paleis van Lodewijk XIV in Versailles staat hem voor ogen. In het ontwerp van Versailles vormen huis en tuin een absolute eenheid. Dat principe past Van Nassau-Odijk ook toe in zijn eigen lustoord in Zeist.
Daarnaast laat hij net als in Versailles in de tuinen rond het Slot een keur aan beelden plaatsen. Op de gravure zijn - direct achter het sierhek - de beelden te zien die zich volgens het oorspronkelijke ontwerp bij de boulegrin, het kolfveld, bevonden.

Leuk om te weten: Vogelnestje  
De zijgebouwen van Slot Zeist staan eerst een aantal jaren los, voordat het hoofdgebouw ze in 1685 verbindt. De zijmuren dienen dus een tijdje als buitenmuren en zijn hierdoor aan weersinvloeden blootgesteld. Toen in 1960 met de grote restauratie van Slot Zeist werd begonnen, werd ook een deel van de oude betimmering van deze scheidingsmuur gesloopt. Wat bleek, in de jaren dat het zijgebouw nog niet verbonden was met het hoofdgebouw heeft een vogeltje kans gezien hier een nestje te bouwen. Dit vogelnestje dateerde dus uit 1680!