1500
1700
Bewaar pagina
COLLECTIE
Roemer van Anna Roemers Visscher (1583-1651)

Alle gegevens
Bezoekadres

Anna Roemers Visscher (1583-1651) is vooral bekend als dichteres, maar is daarnaast ook geprezen om haar graveerkunst. Zij is een van de bekendste beoefenaars van de glasgraveerkunst in Nederland. Dit drinkglas, dat een roemer wordt genoemd, is van haar hand en bevindt zich in Slot Zuylen.

Gedicht: Anna Roemers en P.C. Hooft
Diamantgravure

Dit type drinkglas heet een roemer. Kenmerkend is de bolle kelk en een lage, brede en holle voet met - in dit geval vier rijen - braamknoppen. Door de noppen glijdt het glas bij vette vingers niet uit de handen. De bolle kelk (cuppa) van dit glas is uit één stuk geblazen en voorzien van een krachtige en sierlijke kalligrafie - schoonschrift - met de tekst:

'Vin sans amij Joije a demij'

[‘wijn zonder vriend, plezier voor de helft’]

Krassen

Door middel van een diamant in een houder bouwt Anna Roemers de letters op uit zorgvuldig gezette parallele krassen in één richting. Dit glas is slechts 19 cm hoog, wat het aanbrengen van de verfijnde decoratie des te moeilijker maakt. Ondanks de naam roemer is het type glas niet naar Anna Roemers Visscher vernoemd. Het is waarschijnlijk afgeleid van het Duitse woord Römer, dat Romein betekent. In die tijd wordt er veel groenkleurig glas vervaardigd.

Tijdverdrijf

Anna Roemers Visscher is in 1583 geboren als oudste dochter van de Amsterdamse koopman en dichter Roemer Visscher. Het gezin behoort tot de culturele elite van die tijd, waarbij het huis Visscher een ontmoetingsplaats van letterkundigen en kunstenaars is.
Van huis uit krijgen Anna en haar zussen een brede belangstelling en algemene ontwikkeling mee. Naast talen, borduren, tekenen en schilderen bekwamen zij zich - zoals de meeste vrouwen uit de hogere kringen - in de kalligrafie en de glasgraveerkunst.

Zinvol

Vanaf de 17de eeuw wordt het graveren van glas als een zinvol tijdverdrijf voor deze welopgevoede dames gezien. Het werk vergt geduld, precisie en doorzettingsvermogen, want door het werken op het kleine, bolle oppervlak kan het glas makkelijk breken. De gravures van Anna onderscheiden zich door haar verfijnde, naturalistische stijl.

Vijf exemplaren

Vermoedelijk heeft zij vele glazen gegraveerd, maar het glas uit de collectie van Slot Zuylen is slechts een van de vijf overgeleverde exemplaren. Naast dit glas met een gekalligrafeerde spreuk bevindt zich in het Rijksmuseum een glas met bloemen en insecten uit prentenboeken.

Gedicht: Anna Roemers en P.C. Hooft 
In 1616 verhuist het gezin Roemers Visscher naar Alkmaar. Vanaf die tijd is Anna met haar jongere zus Maria Tesselschade (1594-1649) dikwijls te gast op het Muiderslot, het zomerverblijf van schrijver en dichter Pieter Cornelis Hooft (1581-1647). Als enige vrouwen behoren zij tot de Muiderkring, een groep vrienden van Hooft die bijeenkomt om over literatuur en muziek te discussiëren. Hooft bewondert het graveerwerk van Anna Roemers Visscher zozeer dat hij dicht:

'Soo ’t U, met diamant, lust op een glas te stippen,
’t Is in de vlinderteelt. Het geestighe gedroght
Siet oft het laeffenis aen sap van druyven socht
En sit soo kuin, men soud het van den roemer knippen.’

Sonnet ‘aen joffr. Anne Roemers Visscher’ uit 1921.

Bron: Liefkes, R., ‘Glaswerk uit drie Utrechtse kastelen. Slot Zuylen, Kasteel Amerongen, Kasteel Sypesteyn, Oud-Zuilen 1989, p. 17



Lees de verhalen over dit object