1900
1950
Bewaar pagina
COLLECTIE
Tegeltableaus van De Gruyter

 Alle gegevens
Bezoekadres
Prachtige tegeltableaus uit het begin van de 20ste eeuw sieren de wanden van J.P. Coenstraat 69. Hier was een van de eerste Utrechtse filialen van kruideniersketen De Gruyter gevestigd. De tableaus zijn speciaal voor De Gruyter ontworpen en hebben als thema belangrijke kruidenierswaren: koffie, rijst, thee en cacao. Museum Café Lombok houdt de tableaus in ere, als passende decoratie van de multiculturele ontmoetingsruimte.
De koloniale tegeltableaus die nu nog in het museum hangen, herinneren de vrouwen zich nog goed. Het waren de blikvangers van de winkel, evenals de grote koperen koffiesilo's. (...) Afhankelijk van hun functie moesten de meisjes een cursus volgen. Daarin leerden ze onder meer hoe oploskoffie gemaakt werd. Op de vraag: 'Wat is oploskoffie' diende standaard het volgende antwoord gegeven te worden: 'Oploskoffie is 100 % koffie'. Vervolgens mocht dan desgewenst aan de klant worden uitgelegd hoe het procédé verliep."
Verslag van een interview met oud-medewerksters van het De Gruyterfiliaal in de J.P. Coenstraat. Bron: 'De meisjes van De Gruyter', in: Meder, Theo en Marie van Dijk, Doe open zimzim. Verhalen en liedjes uit de Utrechtse wijk Lombok, Utrecht 2000, p. 21.
Tegeltableau van een De Gruyterfiliaal, door Tegelfabriek 'Holland' te Utrecht, ca. 1900.
Luxe
Winkeliersketen De Gruyter besteedde veel aandacht aan de inrichting van haar winkelpanden. Het was de bedoeling dat de klant zich in een luxe omgeving waande, wat onder meer tot uiting kwam in kroonluchters, glas-in-loodramen en Art-Deco-decoraties in hout- en tegelwerk. De Gruyter bestelde de tegels bij twee fabrieken, in het begin bij de firma 'Holland' in Utrecht en later bij de Koninklijke Plateelbakkerij Zuid-Holland in Gouda. De tableaus in de J.P. Coenstraat zijn afkomstig van de laatste.
Buitenzijde
Deze plateelbakkerij verzorgde ook de geglazuurde tegels aan de buitenzijde van veel De Gruyter-winkels. Ze hebben een kenmerkende blauwgroene kleur met in goudgeel de naam 'P. de Gruyter & Zn' van de meeste De Gruyterwinkels. In de J.P. Coenstraat was de buitenzijde van het pand echter voorzien van een andere tegeldecoratie.
Foto van het oude winkelpand van De Gruyter.
Tegeltableau 'Koffie' van een De Gruyterfiliaal in Vught, ca. 1950.
Paardengrutmolen

Piet de Gruyter begon in 1818 in Den Bosch met een zogeheten paardengrutmolen, waar hij peulvruchten, zaden en granen verwerkte. Toen zijn zoon Louis de onderneming overnam, startte deze met het branden van koffie. De derde generatie De Gruyter voegde hier aan het eind van de 19de eeuw de verkoop en productie van andere kruideniersproducten aan toe. In 1913 opende de De Gruyters hun 44ste winkel in Nederland. De meeste zaken waren gevestigd in de vier grote steden. Het De Gruyter-concern bereikte in de jaren zesig zijn hoogtepunt. Daarna ging het bergafwaarts, omdat de winkelketen de omslag naar de moderne supermarkt miste. Hoewel ook De Gruyter zelfbedieningszaken opende, bleef het bedrijf te lang vasthouden aan zijn eigen merken en winkelconcept. Uiteindelijk zijn de resterende filialen overgenomen door supermarktketen Spar.




Lees de verhalen over dit object