1000
1500
Bewaar pagina
COLLECTIE
De Sint-Salvatorkerk te Utrecht

Alle gegevens
Bezoekadres
De kerk op de foto bestaat niet meer: deze tekening is de belangrijkste bron die ons nog iets laat zien van hoe het vroeger was. Het is de Sint-Salvatorkerk, ooit naast de Utrechtse Dom gelegen. Aernout van Buchell (1565-1641) bewaarde een impressie voor het nageslacht.
Aernout van Buchell

Monumenta passim in templis ac monasteriis Trajectinae Urbis atque agri inventa (Monumentenoverzicht van kerken en kloosters in de stad Utrecht en de ommelanden): dat is de lange titel van het handschrift dat de Utrechtse oudheidkenner Aernout van Buchel - ook bekend als Buchelius - rond 1615 samenstelde. Het boek bevat 300 pagina's met tekeningen en beschrijvingen van grafzerken, wapenborden, inscripties en andere bijzonderheden, voornamelijk van Utrechtse kerken. Van Buchell schreef zijn inventarisatie in het Latijn.

Plattegrond van de Salvatorkerk.
Oude Utrechtse geslachten

Van Buchell had vooral belangstelling voor de genealogie (afstamming) en heraldiek (wapenkunde) van de oude Utrechtse geslachten. De Monumenta staat dan ook vol met lijsten van persoonsnamen. Het is een belangrijke historische bron omdat veel van wat Van Buchel optekende, inmiddels verloren is gegaan. Dat geldt ook voor de Salvator- of Oudmunsterkerk, die ooit onderdeel was van het Utrechtse kerkenkruis. Van Buchell tekende van de kerk een opstand en een plattegrond, inclusief afmetingen. Ook gaf hij een aangrenzend gebouwtje weer, waarschijnlijk de kapittelschool.

Detail van de school uit de tekening van de Salvatorkerk.
Plaquette met de plattegronden van de oudste Utrechtse kerken, Domplein.
Sloop

De vroegste Salvatorkerk was waarschijnlijk een zaalkerk, met een rechthoekige koorsluiting in het oosten. Van dit gebouw zijn geen afbeeldingen bekend. Onder bisschop Balderik zou deze kerk rond 925 zijn herbouwd en onder zijn opvolger Ansfried hersteld en vergroot. In 1131 en 1253 is de kerk verwoest door brand en opnieuw hersteld. De laatste Salvatorkerk was een kruisbasiliek met kapellen, een kort schip met een driezijdig gotisch koor en een westwerk met twee torenspitsen. De tekening van Van Buchell toont de kerk zoals deze er kort voor de sloop in 1587 - na de komst van de Reformatie - moet hebben uitgezien. Deze schets is altijd als de meest betrouwbare bron beschouwd.