Het is maar klein, dit mozaïekfragment, maar eigenlijk vertegenwoordigt het een heel gebouw. Op dit stukje mozaïek zijn heel wat Romeinse voetstappen gezet. Het is één van de weinige resterende onderdelen van het hoofdgebouw van het Romeinse castellum in Utrecht. Het is het enige dat is overgebleven van de mozaïekvloer in de principia.
Het Utrechtse legerkamp - gelegen onder het huidige Domplein - kende vijf bouwfasen tussen ongeveer 40 en 270. De eerste vier forten hadden houten gebouwen. Rond 210 kreeg het kamp een stenen ommuring met stenen hoofdpoorten en een nieuw type ronde hoektorens. Ook de principia is toen in steen opgetrokken. In dit hoofdgebouw vonden alle administratieve werkzaamheden plaats; het was het belangrijkste gebouw in het castellum en het ook van binnen luxe uitgevoerd, met onder meer heteluchtverwarming. Mogelijk is de mozaïekvloer ook verwarmd geweest. Vloerverwarming en mozaïekvloeren waren een veelvoorkomende combinatie bij de Romeinen, overigens ook in badruimten.
Fragmenten van heteluchtverwarming.
Kostbaar
Het vloerfragment van het Domplein bestaat uit witte en zwarte steentjes, ingelegd in witte metselspecie. De steentjes vormen een geometrisch patroon van witte vlakken en zwarte banden. Mozaïek was een kostbare vorm van vloerbedekking: het is in Nederland zelden aangetroffen, en dan alleen op plaatsen waar zich Romeinse villa's - boerenhofsteden - bevonden. In het noorden van het Romeinse rijk hadden de vloeren in villa's echter meestal een gekleurde cementlaag.
Grieken
De techniek van het mozaïekleggen kenden de Romeinen van de Grieken. Tot in de verste uithoeken van het toenmalige Romeinse rijk - Egypte, Israël - zijn vloeren en wandbekledingen teruggevonden.