1500
1600
Bewaar pagina
COLLECTIE
Borduursel met de doopweigering van koning Radbod

Alle gegevens
Bezoekadres

Vermoedelijk is dit borduurwerk gemaakt in het atelier van Jacob van Malborch, in het begin van de 16de eeuw. Het is een fragment van een aurifries, met daarop een voorstelling uit het leven van de heilige Willibrord.

Leuk om te weten: Borduurders in Utrecht

Koning Radbod

Radbod, de vroegmiddeleeuwse koning der Friezen, staat met één voet in de doopvont. Hij negeert de uitgestoken hand van Willibrord die - in bisschoppelijk gewaad en met een crucifix in de hand - klaarstaat om hem te dopen. De voorstelling lijkt gebaseerd op twee verschillende verhalen. Eén daarvan beschrijft hoe de heidense koning op het laatste moment afzag van zijn doop, toen hij hoorde dat hij in het hiernamaals zijn voorouders niet meer zou terugzien: het waren immers heidenen. Degene die hem wilde dopen was echter niet Willibrord, maar abt Wulfram van Fontanelle, die vóór Willibrord ook missionaris in de Nederlanden was.

Heiligenleven van Cunera, detail.
De heilige Willibrord stapt in Katwijk aan land.
Willibrord en Radbod?

Het andere verhaal heeft wel betrekking op Willibrord, maar klopt ook niet helemaal met de werkelijkheid. In 690 reist Willibrord samen met elf metgezellen als pelgrim naar het vasteland om daar ongelovigen tot het christendom te bekeren. Volgens zijn biograaf Alcuinus zou Willibrord direct na zijn aankomst naar koning Radbod in Utrecht zijn gegaan, maar zonder succes: het lukt de missionaris niet om de koning van het christelijk geloof te overtuigen. Maar waarschijnlijk bezoekt Willibrord Utrecht pas na 695 in de rol van aartsbisschop. Radbod is dan afgezet door Pippijn II, Willibrords beschermheer.

Willibrord en Pippijn II

Omdat hij zich onder bescherming van een heerser moet stellen, van wie hij toestemming krijgt om te mogen prediken, wendt Willibrord zich na zijn aankomst tot de Frankische hofmeier Pippijn II. Van hem krijgt Willibrord het gebied Frisia citerior toegewezen, dat Pippijn juist op koning Radbod heeft veroverd. Waarschijnlijk is dit de kuststreek van de Schelde in Zeeuws-Vlaanderen tot aan de grote rivieren. Willibrord krijgt opdracht het Friese gebied te kerstenen. Nadat hij in Rome de zegen van de paus heeft gevraagd, werkt Willibrord vijf jaar als priester in het land van de Friezen.

Leuk om te weten: Borduurders in Utrecht 
Het geborduurde fragment met Willibrord en koning Radbod is ontstaan in een 16de-eeuws Utrechts borduuratelier. In die tijd waren de borduurwerkers in de grote steden - dus ook in Utrecht - georganiseerd via het Sint-Lucasgilde, waarin ook de schilders en beeldhouwers waren opgenomen. De gildemeesters controleerde de ateliers op de kwaliteit van hun materialen: ze keken bijvoorbeeld of er niet teveel koper aan hun gouddraad was toegevoegd.