In de zomer van 1786 eisen gewapende burgers onder luid tromgeroffel van het Utrechtse stadsbestuur een wisseling van de wacht. De patriotten in Utrecht wensen niet langer door de zittende, oranjegezinde regenten bestuurd te worden en grijpen de macht. De Staten van Utrecht zijn furieus over deze revolutie, erkennen de machtswisseling niet en verplaatsen hun zetel naar Amersfoort.

In mei 1787 probeert de stadhouder de stad Utrecht te omsingelen om de macht van de patriotten te breken. Vanaf de kant van Jutphaas probeert Willem V met zijn legertroepen de stad binnen te vallen. Jutphaas is een strategische plek, omdat het op een belangrijk knooppunt van wegen ligt en toegang geeft tot de Leksluizen bij Vreeswijk. Van hieruit kan de Hollandse Waterlinie onder water gezet worden.
Echter, het beroepsleger stuit bij Vreeswijk op een klein patriots leger - 250 schutters - uit Utrecht onder leiding van J.A. d'Avenhoult, een ervaren militair. Op 9 mei 1787 lost het oprukkende beroepsleger de eerste kanonschoten.

Op de kopergavure is deze strijd tussen de patriotten en het Oranjeleger in volle gang. De rookwolken worden veroorzaakt door drieponders. Na de eerste schoten van het beroepsleger vallen enkele doden en gewonden aan de kant van de patriotten. D'Avenhoult weet de paniek te bezweren en spoedig schieten de patriotten terug, waar na een korte strijd de onervaren en onbetrouwbare soldaten van de stadhouder op de vlucht slaan.