-50
500
Bewaar pagina
COLLECTIE
Muurfragmenten van het Romeinse castellum te Utrecht

 Alle gegevens
Bezoekadres

In de kelder van een restaurant aan het Domplein in Utrecht is nog een minieme herinnering aan het voormalige Romeinse castellum te vinden. In de keldervloer is een stuk muur te zien van zo’n acht meter lang. De muur is opgebouwd uit een 'kistwerk' van blokken tufsteen, waartussen brokken kalksteen en mortel zijn gestort. Het gaat waarschijnlijk om het opgaande werk van de westmuur van het castellum.

Versie vijf

De stenen resten vormen een overblijfsel van het laatste Utrechtse castellum dat de Romeinen vermoedelijk rond 210 bouwden. Deze vijfde versie van de legerplaats was de eerste die in steen was opgetrokken. De vier voorgangers, die bestonden uit meer vergankelijke materialen als hout, klei en aarde, zijn grotendeels vergaan. Rond het hele kamp werd een stenen muur opgetrokken, terwijl ook de poortgebouwen en het hoofdgebouw (principia) in steen werden herbouwd. De overige gebouwen hadden wel stenen fundamenten, maar daar stonden waarschijnlijk houten wanden op.

Fragment van vloermozaiek.
Castellummuur in de Utrechtse Muziekschool.
Meer herinneringen op het Domplein

Op het Domplein zijn - met een beetje speurwerk - nog wel sporen van dit stenen Romeinse castellum te vinden. Behalve in de kelder van café-restaurant Het Weeshuis bevinden zich in het aanpalende café Lofen eveneens fragmenten in de kelder. Delen van de noord- en zuidmuur van het vijfde castellum zijn zichtbaar onder de binnenplaats en in de kelders van de Gemeentelijke Muziek- en Dansschool op Domplein 4. In het plaveisel van het Domplein zijn ter hoogte van de oorspronkelijke oostelijke en zuidelijke toegangspoort van de legerplaats gedenkstenen aangebracht.

 
De kelder van Het Weeshuis.
Leuk om te weten: De kelder van Domplein 16
In de kelder van Het Weeshuis bevinden zich ook zuilen van een 11de-eeuws paleis, dat 'Lofen' heette. In het Duits betekent 'Laube' galerij; waarschijnlijk had het gebouw een open galerij op de bovenverdieping. Later is deze afgebroken om plaats te maken voor drie huizen, waarin kanunniken van de Dom woonden. In de jaren dertig van de vorige eeuw bevond zich in de kelder een nachtclub, 'La Gaieté' (De Vrolijkheid). Toen in 1935 het huis erboven afbrandde, werden de middeleeuwse zuilen en bogen én de Romeinse muurresten pas goed zichtbaar.